10 հետաքրքիր փաստ դրոշների մասին

1. Աշխարհի ամենահին դրոշը

Առաջին դրոշներն ի հայտ են եկել անտիկ Չինաստանում և Հնդկաստանում, իսկ այնուհետև տարածվել են աշխարհով մեկ։ Քանի որ դա հազարամակներ առաջ էր, անհնար է ճշտել, թե կոնկրետ ինչ տեսք է ունեցել ամենաառաջին դրոշը, բաց ապացուցված է, որ Դանիաի ազգային դրոշը՝ Դաննեբորգը, գործող դրոշներից հնագույնն է աշխարհում։

Դաննեբորգը հանդիսանում է Դանիաի ազգային դրոշ 1219 թվականի հունիսի 15-ից և հիմք է դարձել սկանդինավան բոլոր երկրների դրոշների համար։ Մինչ պետական խորհրդանիշ դառնալն, ան կիրառվում էր վիկինգների կողմից վերահսկվող տարածքներում և ունեև եռանկունաձև տեսք։ Դանիական դրոշին ընդամենը 11 տարով է զիջում Ավստրիայի դրոշը։

11 բան, որ դուք հավանաբար չգիտեիք Հին Եգիպտոսի մասին

Անտիկ Եգիպտոսը մոտ երեք հազարամյակ շարունակ հանդիսանում էր աշխարհի ամենազարգացած քաղաքակրթությունը և այնպիսի հարուստ մշակույթ թողեց իրենից հետո, որ մի ամբողջ առանձին գիտություն ստեղծվեց հետագայում, որն ուսումնասիրում էր բացառապես Հին Եգիպտոսը՝ Եգիպտագիտությունը։ Եգիպտական արվեստը, ճարտարապետությունը և հուղարկավորության յուրահատուկ ձևերը հիացմունք են առաջացնում ու քիչ թե շատ հայտնի են, այնուամենայնիվ, կան բազմաթիվվ հետաքրքիր փաստեր, որոնք դուք հնարավոր է, որ չգիտեիք բուրգերի շինարարների մասին։ Ձեզ եմ ներկայացնում 11 նման փաստ Նեղոսի Գոհարի մասին։

1. Կլեոպատրան եգիպտացի չէր

Ինչպես և տուտմոս փարավոը, Կլեոպատրան ևս եգիպտացի չէր և սերում էր հունա-մակեդոնական ազնվազարմ նախնիներից, որոնք հաստատվեցին Եգիպտոսում հատկապես Ալեքսանդր Մակեդոնացու հետնորդներից մեկի՝ Պտղոմայոս 1-ինի շնորհիվ։ Պտղոմայոսյան արքայատոհմն իշխեց Եգիպտոսում Ք.Ա. 323-30 թթ. և այս արքայատոհմի ներկայացուցիչների մեծամասնությունը հավատարիմ էր հունական ավանդույթներին ու մշակությաին տարրերին։ Կլեոպատրան ուշագրավ էր նաև այն փաստով, որ նա այս արքայատոհմի առաջին ներկայացուցիչներից մեկն էր, ով խոսում էր եգիպտերեն և ոչ հունարեն։

12 միֆեր ինկվիզիցիյի մասին

Անկասկած, ինկվիզիցիան դատապարտելի երևույթ է և մարդկության մութ անկյաններից է, բայց այն ինչ մենք «գիտենք» ինկվիզիցիայի մասին, իրականում այդքան էլ չի համապատասխանում իրականությանը, իսկ երբեմն էլ բացարձակ սուտ է իրենից ներկայացվում։ Ձեզ եմ ներկայացնում 12 միֆեր ինկվիզիցիայի մասին, որոնք կօգնեն Ձեզ դուրս գալ կարծրատիպերից ու թարմ աչքով նայել այս երևույթին։

Մարդ-կակտուսը գոյություն ունի և... հայ է

«Մարդ-կակտուսը» տերմինը ոչ պաշտոնական տերմին է, որ բնութագրում է խիստ հազվադեպ բժշկական մի ֆենոմեն՝ կապված մակաբուծության, իսկ հնրվոր է նաև սիմբիոզի, երբ կակտուսը սերտաճում է մարդու հետ։ Նման մի քանի դեպքեր բնութագրված են բժշկական տեղեկատուներում և մամուլում։

Այսպես, 18 ամյա երևանաբնակ Նարինեն 2 տարի շարունակ անընդմեջ այցելում էր տարբերբուժհաստատություններ, որտեղ նրա ձեռքերից հեռացնում էին ակտիվոր անճող փշերը։ Այնուամենայնիվ, ամեն անգամ, երբ Նարինեի ձեռքերի միջից հեռացնում էին փշերը, մեկ շաբաթ անց աճում էին նորերը... արդյունքում, նա իր մոտ հավաքեց իր մոտ 140 փուշ։ 

Աշխարհի ամենատարօրինակ կրոններն ու կրոնական ծեսերը

Հիրավի, մարդկային հիմարությունը սահմաններ չի ճանաչում և դրա վառ ապացույցներից մեկը տարբեր տարօրինակ կրոններն ու կրոնական ծիսակարգերն են, որնք լավագույն դեպքում կարող են մոգոնված լինել շառլատանների կողմից, եթե չասեմ հոգեկան հիվանդների։ Սակայն սարսափելին ոչ այնքան այն փաստն է, որ կան նման կրոններ ու ծիսակարգեր, այլ այն, որ միշտ գտնվում են մարդիկ, ովքեր պատրաստ են սրբորեն հավատալ ու հետևել դրանց։ Եվ այսպես, Ձեզ եմ ներկայացնում աշխարհում 9 ամենատարօրինակ կրոնների ու կրոնական ծեսերը

     1.  Երեխաների նետում

Հնդկաստանում գտնվող Գրիշնեշվոր տաճարը հանդիսանում է այն վայրը, որտեղ իրականացվում է ամենատարօրինակ ու ամենավտանգավոր ծիսակարգերից մեկը՝ երեխաներին վայր են նետում 15 մետր բարձրությունից… Այնուամենայնիվ, իրականում ամեն ինչ այդքան էլ ողբերգական չէ՝ երեխաները տուժում են հազվագյուտ դեպքերում, որովհետև ներքևում նրանց կարողանում են բռնել իրենց իսկ քաջարի հայրիկները՝ բացբած սավանի միջոցով։

Հետաքրքիր փաստեր ոսկու մասին

Պատմության ողջ ընթացքում ոսկին միշտ էլ արժևորված է եղել մարդու կողմից և հանդիսացել է հարստության խորհրդանիշ։ Իրականում, կա երեք հիմնական պատճառ, որոնք ոսկուն տալիս են այդ բացառիկ և էլիտար կարգավիճակը՝ գեղեցկությունը, հազվադեպությունը և քիմիական իներտությունը։ Ըստ էություն, երկաթն էլ կարող էր այդքան թանկարեք լիներ, եթե ոսկու պես հազվադեպ հանդիպող մետաղ լիներ։

Ինչպես հայտնի է, ոսկին դեղին գույնի փափուկ մետաղ է, որը նաև ամենածանր քիմիական տարրերից մեկն է (200 խորանարդ սանտիմետրանոց ոսկու կտորը կշռում է 540 կիլոգրամ), բայց միևնույն ժամանակ ամենահեշտ մշակվող մետաղներից է, որը կարող է ընդունել գրեթե ցանկացած ձև (2 քառակուսի սանտիմետր մակերեսով ոսկու թիթեղը կշռում է մեկ գրամ)։

Աշխարհհի 10 ամենավտանգավոր քիմիկատները

Ձեզ եմ ներկայացնում աշխարհում ամենամահաբեր քիմիկատների «շքերթը», որտեղ ներառված են ինչպես այնպիսի թունաքիմիկատներ, որոնք հազարավոր մարդկանց կյանքեր են խլել պատերազմների ժամանակ, այնպես էլ այնպիսիք, որ առռկա են ձեր կենցաղում և որոնք դուք սովոր եք չնկատել էլ։ 

10. Դիգօքսին

Բուսական այս էքստրակտի չափավոր կիրառությունը օգտակար է սրտի համար, սակայն այն մահացու է, եթե չարաշահվում է։ Այսպես, բուժքույր Շարլիք Քալլենը, ով հետագայում հայտնի դարձավ, որպես «Մահվան հրեշտակ», ավելի քան 40 հիվանդի է սպանել այս քիմիկատի ներարկում կատարելով։

Լեոնարդո դա Վինչին՝ նաև հանճարեղ անատոմ

Լեոնարդո դա Վինչիի կողմից պատկերած մոր արգանդում գտնվող երեխայի գծանկարը, որը նա 1510 և 1513 թվականների միջակայքում է արել։

Լեոնարդո դա Վինչիի կողմից արված մարդկային օրգանների 500-ամյա իլյուստրացիաները գրեթե բոլորը շատ մանրամասն ու ճշգրիտ են։ բոլորը, բացի այն պատկերներից, որտեղ պատկերված են կանացի ռեպրոդուկտիվ օրգանները։

Բանն այն է, որ այդ ժամանակներում շատ դժվար էր կանանց դիակներ «Ճարել», որոնց դիահերձման արդյունքում կարելի կլիներ լիարժեք պատկերացում կազմել, թե ի՞նչ տեսք ունեն կանանց տարբեր օրգաններն ու հյուսվածքները։
Լեոնարդոն անկասկած ոչ միայն իր ժամանակների, այլ ողջ պատմության հանճարեղ մարդկանցից մեկն է եղել, ընդ որում, նա անգամ հանճարների շրջանակում է յուրահատուկ, որովհետև բազմակողմանի է դրսևորել է բազմակողմանի զարգացվածություն։ Նա ուսումնասիրում էր մարդկային անատոմիան, որպեսզի հնարավորինս ճշգրիտ պատկերի մարդկանց իր կտավերում, բայց իր ուսումնասիրությունները նա կատարում էր ոչ այնքան նկարչի ու արվեստգետի, ինչքան գիտնականի աչքերով։
Այդ ժամանակներում անատոմիան գտնվում էր նույն մակարդակի վրա, ինչ անտիկ աշխարհում էր, իսկ ամենալուրջ գիտական աշխատությունը հանդիսանում էր 2-րդ դարի հռոմեացի անատոմ Գալենի աշխատությունը, ով հաճախ իր դիտարկումներն արել էր կենդանիներին ուսումնասիրելով։ Այսպիսով, նշվեց, որ միջին դարերով շատ բարդ էր դիահերձման համար կանացի դիակներ ճարել, որովհետև անտեր դիակները որպես կանոն պատկանում էին հարբեցող ու թափառաշրջիկ տղամարդկանց, մինչդեռ կանայք անհամեմատ քիչ էին այդ շարքում։
Բացի դրանից, խնդիրն էլ ավելի էր բարդացնում ժամանակի հետամնացոությունը, որն արտահայտվում էր նաև նրանով, որ մարդիկ չէին տիրպետում դիակների բալզամավորման միջոցներին և դրանք սկսում էին նեխել արդեն 2-3 օր հետո՝ անտանելի աշխատանքային պայմաններ ստեղծելով այդ թվում նաև Լեոնարդոյի համար։ Այնուամենայնիվ, Լեոնարդոն հանճար էր և նա այն աստիճան մանրակրկիտ ուսումնասիրություններ կատարեց, որ նրա գծապատկերների ճշգրտությունը ցնցում է անգամ այսօրվա բժիշկներին ու պաթոլոգաանատոմներին։ Եթե ժամանակակից գիտությունը վերջին 60 տարվա մեջ է սկսել լրջորեն ուսումնասիրել մկանային հյուվածքների կառուցվածքն ու տեղաբաշխումը, ապա Լեոնարդոն դա արել է դեռ 500 տարի առաջ, նա է առաջինը պատկերել մարդու ողնաշարի համակարգը, ինչպես նաև առաջիններից էր, ով մոտեցել էր արյան շրջանառության առանձնահատկությունները հասկանալուն։
Լեոնարդոն առաջինն էր, ով պատկերել է մարկային պտուղն՝ արգանդում, բայց այյտեղ մենք նկատում ենք բազմաթիվ թերացումներ ու սխալներ։ Ակնհայտ է այն փաստը, որ շատ անգամ Լեոնարդոն հիմնվում էր կենդանիների վերարտադրողական օրգանական համակարգի կառուցվածքի վրա, երբ պատկերում էր կանանց ռեպրոդուկտիվ օրգանները։
Վստահաբար կարելի է պնդել, որ նա պատրաստվում էր հրապարակել իր աշխատություններն անատոմիայի վերաբերյալ, սակայն նա այդպես էլ չարեց դա և այժմ նրա աշխատություններն այս ոլորտում պահվում են Բրիտանիայի Արքայական Թանգարանում և ցուցադրված են Թագուհու Պատկերասրահում։
Ֆլորենցիացի հանճաարը չէր տիրապետում այն գիտելիքներին, որոնք այսօր սովորական են, բայց միևնույն է, նա դարերով առաջ էր անցել իր ժամանակաշրջանից, իսկ նյութի սկզբում դրված նկարը, որտեղ երեխան մորր արգանդում է, երևի առաջին քայլը կարելի է համարել դեպի ուլտրաձայնային սարքերի միջոցով արվող պատկերը տանող «ճանապարհին»։

Մի հայտնագործության լեգենդ. Պյութագորյան բաժակ

Պյութագորյան բաժակը դա ըմպելու համար նախատեսված հատուկ մի տարրա է, որից ըմպողը ստիպված է շատ չափավոր խմել։ Համաձայն «Պյութագորասը՝ Սամոսից» աշխատության, այն թույլ էր տալիս խմողին լցնել գինով ուղիղ այնքան, որքան հարկավոր էր այն հանգիստ վայելելու համար, իսկ եթե խմողը «ագահություն էր» անում, ապա բաժակի ողջ պարունակությունը թափվում էր նրա վրա։
Պյութագորյան բաժակը արտաքուստ նաման էր հասարակ բաժակի, պարզապես դրա մեջտեղում կար մի սյունակ, որը տեղակայված էր հենց գավաթի կենտրոնում՝ ցողունի տեսքով, որի հիմքում խողովակատիպ բացվածք կար, որ տանում է գավաթի ներսում գտնվող «ամբարիկ», որը մեկ այլ խողովակով միացված է գավաթի հատակի հետ։ 

Հետաքրքիր փաստեր ԱՄՆ-ի մասի. մաս 1

Բոլորը գիտեն, որ ԱՄՆ-ը աշխարհի ամենահզոր տերությունն է, բայց քչերը գիտեն մեդալի հակկառակ կողմի մասին։ Ներկայացնում եմ Ձեզ հետաքրքիր փաստեր ԱՄՆ-ի մասին, որոնք կստիպեն շատերին վերանայել իրենց պատկերացումները Ամերիկյան երազանքի մասին.

• ԱՄՆ-ը գտնվում է նախավերջին տեղում ընդհանուր կրթվածության մակարդակով, իսկ ֆիզիկայի առումով՝ վերջին։
• Եթե 1950 թվականին ամերիկացիների միայն 25 տոկոսն ուներ ավելորդ քաշի խնդիր, ապա 2002-ին այդ թիվն արդեն կազմում էր 65 տոկոս, իսկ նոր հաշվարկները ցույց են տալիս, որ մոտակա 10 տարիների ընթացքում ամերիկացիների 75 տոկոսը տառապելու է ճարպակալությունից։
• Տարեկան մոտ 300.000 ամերիկացի մահանում է ճարպակալումից, իսկ տապակած կարտոֆիլի սպառումը վերջին 30 տարիների ընթացքում աճել է մոտ 3 անգամ։
• Միայն 2003 թվականին ամերիկացիները ծախսել են 75 միլլիարդ դոլար՝ ավելորդ դեմ քաշի դեմ պայքարելու համար։

Հետաքրքիր փաստեր հարբուխի մասին

• Հարբուխի անգլերեն «influenza» անվանումն առաջացել է իտալերեն «influentia» բառից, որը նշանակում է ազդեցություն, քանի որ համարվում էր, որ հարբուխն առաջանում է մոլորակների, աստեղերի և լուսնի ազդեցությունից, որովհետև այդ ժամանակներում մարդիկ այլ կերպ չէին կարողանում բացատրել, թե ինչո՞վ է պայմանավորված հիվանդության անսպասելի ծագումն ու արագ տարածումը։
• Անգլիացիք կիրառության մեջ մտցրին «influenza» բառը 18-րդ դարի կեսերին, իսկ ֆրանսիացիք անվանեցին «gripper», ինչը նշանակում է «բռնել» կամ «կեռ»։ Արաբերեն տարբերաակը նման է անգլիականին և կոչվում է «anf-al-anza», ինչը նանակում է «այծի քիթ», քանզի համարվում էր, ոնց հենց այծերն են եղել այս հիվանդության տարածողները։

20 փաստ Հռոմի մասին

1. Մոտ 3000 հազար տար հաշվող իր պատմության ընթացքում Հռոմը մեկ անգամ չէ, որ կոչվել է Հավերժական քաղաք, սակայն ամենահին քաղաքը, որ միշտ բնակեցված է եղել, հանդիսանում է Լիբանանում գտնվող Բիբլոս քաղաքը, որի մասին առաջին հիշատակումները դեռ 7000 տարի առաջ են արվել։
2. Լեզվաբանները չեն բացառում, որ քաղաքի անունը ծագել է էտրուսկների լեզվի «rhome» բառից, որը նշանակել է «ուժ» կամ «գետ»։ Կա նաև մեկ այլ վարկած, համաձայն որի Հռոմ բառի արմատը «rum» բառն է, որը նշանակում է «պտուկ»։ Սա տրամաբանական է, քանի որ ըստ լեգենդի, Հռոմի հիմնադիրներ Ռոմմուլոսն ու Ռեմոսը կերակրվել են գայլի կաթով, իսկ մեկ այլ վարկածի համաձայն, քաղաքն իր անունը ստացել է առասպեալական Էնեաս արքա-հերոսի դստեր պատվին, ում անունը Ռոմա է եղել։
3. Սկզբնական շրջանում Հռոմում կանայք շատ քիչ էին և Հռոմի բնակիչները հաճախակիորեն առևանգում էին հարևանությամբ բնակվող իտալիկական ցեղերի կանանց, որոնց մի մասը բաժին էր հասնում առևանգիչներին, իսկ ամենաագեղեցիկներին ընծայում էին ամենաազդեցիկ սենատորներին։
4. Հռոմը միակ քաղաքն է աշխարհում, որն իր մեջ ընգրկում է ինքնիշան պետություն՝ Վատիկանը, որը նաև աշխարհի ամենափոքր պետությունն է։
5. Ժամանակակաիցները վստահ էին, որ Հռոմեական կայսր Ներոնը հենց անտիքրիստն է, իսկ բիբլիական 666 թիվը՝ նրա կոդն է։
6. Հին Հռոմում տարածված էր ֆալլոսի պաշտանմունքը և սովորական երևույթ էր տեսնել քաղաաքացիների տների դռներին ֆալլիկ սիմվոլներ, իսկ որոշ հռոմեացիներ կրում էին ֆալլոսներ պատկերող զարդեր և վզնոցներ, որպես թալիսմաններ։
Հռոմը՝ իր 2 միլլիոնանոց բնակչությամբ, հանդիսանում էր Եվրոպայի ամենամեծ քաղաքաը մինչև 19-րդ դարը, երբ նրան անցավ Լոնդոնը։
7. Աշխարհում առաջին առևտրային կենտրոնը կառուցվել է Հռոմում՝ Տրայանոս կայսեր կողմից։ Այն ուներ երեք մակարդակ և ավելի քան 150 վաճառակետ, որտեղ վաճառում էին ամեն ինչ՝ սկսված սնունդից, վերջացրած համեմունքներով և հագուստեղենով։
8. Օձը շատ տարածված է հռոմեական զարդապատկերների վրա։ Համարվում էր, որ օձ պատկերող զարդի տերը հաջողակ և բախտավոր պետք է լինի։
9. Հռոմեական Կլավդիոս կայսեր երրորդ կինը կրել է կեղծամներ, ոսկեջրել է իր կրծքերը և մի անգամ մրցուման մեջ է մտել մի մարմնավաճառի հետ, թե ով ավելի շատ տղամարդու կբավարարի մեկ գիշերվա մեջ։ Ի վերջո, Կլավդիոսը մահապատժի է ենթարկել իր անառակ կնոջը։
10. Տոգան բուն հռոմեական հագուստ է, որը կրելու իրավունք ունեին միայն ազատ քաղաքացիները, որպես այլ դասակարգի մարդկանցից տարբերվելու նշան էր։ Զավեշտը նրանում է, որ տոգա կրելու իրավունք կանանց շրջանում ունեին միայն մարմնավաճառները, որոնց չէր թույլատրվում կրել հռոմեական ավանդական կանացի զգեստը՝ ստոլան։
11. Անպտղույթունից բուժվելու համար, հռոմեացի բժիշկները խորհուրդ էին տալիս խմել պարտված գլադիատորների արյունը։
12. Երբ մահանում էր հերթական հռոմեական կայսրը, մի արծիվ էին ազատ արձակում, որը պետք է մահացած կայսեր հոգին տաներ երկինք, քանի որ արծիվը հռոմեական գլխավոր աստծո՝ Յուպիտերի խորհրդանիշն էր։
Ֆաշերը (fasces) իրենցից ներկայացնում էին ժապավենով կապված ճյուղեր, որոնց մեջտեղը բրոնզյա առանցք էր։ Դրանք խորհրդանշում էին Հռոմի ուժն ու միասնականությունը։ Հենց այստեղից էլ ծագել է Ֆաշիզմ բառը։
13. Կոլիզեում բացման օրը, դրա արենայի վրա սպանվել է 5000 կենդանի, իսկ ամենահամեստ հաշվարկներով, Կոլիզեումի ողջ պատմության ընթացքում, դրա արենայում սպանվել է մոտ կես միլլիոն մարդ և մեկ միլլիոն տարբեր կենդանի։
14. Կարթագենցի զորավար Հաննիբալը ներխուժեց Հռոմ հյուսիսից՝ հաղթահարելով բանակի համար անանցանելի համարվող Ալպերը։ Չնայած այն բանին, որ նա անցման ընթացքում կորցրեց 14000 մարդ և 25 մարտական փիղ, նա 17 տարի շարունակ ահ ու սարսափ էր սփռում Հռոմի տարածքում և նրա մահվանից դարեր անց, մայրերը իրենց երեխաներին Հաննիբալով էին վախեցնում։
15. Ընտանեկան օջախի աստվածուհի Վեստայի քրմուհիները պետք է պարտադիր կույս լինեին և եթե քրմուհիներից որևէ մեկը կորցնում էր իր կուսությունը, անգամ բռնաբարույան հետևանքով, նրան կենդանի-կենդանի թաղում էին անանուն գերեզմանում։ Նման բախտի արժանացել է ընդամենը 18 քրմուհի տաճարի 1000 տարվա պատմության ընթացքում։
4-րդ դարի ավարտի դրությամբ, հռոմեացիները իրենց կայսրության ողջ տարածքով կառուցել էին ավելի քան 53 հազար մղոն ճանապարհներ։ Մեկ հռոմեական մղոնը հաապատասխանում էր 1450 մետրի։
16. Հռոմեացիները շատ սնահավատ են եղել։ Նրանք հավատում էին, որ զանգերի ղողանջը հեշտացնում է ծննդաբերությունը, բու տեսնելը անհաջողություն է բերում, իսկ մեղուները՝ հաջողություն։
17. Հռոմում սովորական երևույթներ էին աբորտներն ու կոնտրացեպտիվները։ Պահպանակի ֆունկցիա կատարում էին ձիթապտղի յուղը, մեղրը և ֆիլտրող այլ միջոցներ։
18. Օգոստտոս ամիսն իր անունը ստացել է ի պատիվ Օգոստոս կայսեր, Հունվարը՝ ի պատիվ Յանուս երկդեմ աստծո, ապրիլ ամսվա անունը ծագում է լատինական «aperire» բառից, որը նշանակում է «բացել» (ծաղիկների կոկոնները ապրիլին էին բացվում)
19. Կոլիզեումն ունեցել է արևից պաշտպանող շարժական առագաստ։ Կոլիզեումը կառուցել են 12 տարի շարունակ և արդյունքում, 3 րոպե էր պահանջվում, որպեսզի 70000 հոգի մտներ կառույցի մեջ։

20. Ադրիանոս Կայսեր օրոք կայսրության հյուսիսային սահմանի ողջ երկայնքով կառուցվեց պաշտպանական պատ՝ կայսրության հողերը բարբարոսների ներխուժումից պաշտպաննելու համար։ Ի ձգվածությամբ այն կարող էր մրցել Մեծ Չինական պատի հետ։ Այսօր դրա մնացորդները կարելի է տեսնել Բրիտանիայի մի շարք շրջաններում։

15 հետաքրքիր փաստ աղբի մասին

• Հարավային Կորեայում օգտագործած պահպանակներից պատրաստում են մազերի լենտեր։ Թեև այս լենտերը բավականին լավ են վաճառվում, այնուամենայնիվ որոշ բժիշկների մոտ հարցեր կան՝ կապված հարցի հիգիենիկ կողմի հետ։
• Շատ ավելի հավանական է, որ միջին ստատիստիկական ամերիկացին կգնա հին իրը վերամշակման հանձնելու, քան ընտրությունների մասնակցելու։
• Միայն ԱՄՆ-ում տարեկան 18 միլլիարդ օգտագործած տակդիր է աղբը նետվում։